کوروش خلافت برجسته که حقوق انسان ها را محترم می شمرد

به گزارش خبرنگار ایلنا، کوروش خسرو هخامنشی را عاری مقدمه باید آغازگر کتاب سیاسی جهان به مفهوم تاریخی واجد اندیشه دیپلماتیک دانست. وی شالوده گذار نهاد دولت به مفهومی که به شکل امروزین فهمیده می شود، بود. با این همه سخن گزارش دادن از خلافت که از سویی به خشکی امدن به جایگاه قدیسی می زند و از سوی دیگر، تقریبا در تمامی کتب ادیان ابراهیمی و هوایی از او با نامدار نیک یاد شده است، امری به غایت ممتنع داخل بیان و ناهموار در نگارش به شمار می آید. «پیامبرشاهی» که خیر چون داوود نبی (ع) و سلیمان (ع)، فرمانروایی اش به زعامت یک قوم محدود شود بلکه به روایت کتزیاس یونانی، بر نیمی از سرزمین های شناخته شده آن روزگار بدون کوچکترین تنشی حکمرانی می کرد. دستاورد این مسامحت حقوق بشری توام با اقتدار سیاسی، بنا نهادن بزرگترین امپراتوری تاریخ حیات که بیش از دو و نیم زغال اخته بر سرزمین های پهناوری داخل آسیا، شمال آفریقا و شرق اروپا پابرجا بود و به رغم بی کفایتی برخی از جانشینانش، همچنان، کوروش به عنوان پدر ملت برای ایرانیان، به یادگار باقی مانده حیات و تا اینکه پس از فروپاشی شاهنشاهی هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان با کاربرد از انتساب (احتمالا مصنوعی) به هخامنشیان و کوروش، ترتیب سیاسی نوبنیاد خویشتن را بنها نهادند. پس از آن نیز کوروش علاوه بر بازنمایی به نشانی سیمای شاهی آرمانی، به عارف ـ حکیمی خضرانجام و مسیح صفت با صیت ذوالقرنین بدل شد که خزانه بازخوانی حکمت های کهن در میان ایرانیان مسلمان و غیرمسلمان پایا ماند.

گفت وگوی ایلنا با پروفسور «سوزان پیر اسلیموویچ لویان» استاد مطالعات ایران دانشگاه ییل، پیرامون شخصیت و کامیابی های کوروش کبیر، حول نرم کردن دلایل اهمیت این شاه در کتاب نویسی های نو و عتیق گذشت. علت برآمدن کوروش در تاریخ ایران و جهان چه وجود و چرا یک شاه باید تا این قطع مورد جاه تمامی اعصار تاریخی راحتی بگیرد؟

کوروش یک پادشاه برجسته بود که توانست در بخش های وسیعی از جهان، حقوق بشر مبتنی بر قدر به آدم ها فارغ از دین، نژاد و جنسیت را معتبر شمرد و افراد می توانستند آزادانه به کسب و کار، عبادت و عمر بپردازند و به علت گستردگی این سرزمین ها، تجارت برای آدم بسیار تسهیل شده حیات و همه کالاهایی که داخل هند وجود داشت، داخل سمج نیز متناسب تهیه بود و یونانیان می توانستند به سادگی از اجناسی که در مغرب چین تولید می شد، بهره مند شوند. معنای ساده این وضعیت این وجود که یک حکومت، توانسته حیات تزیین و ثبات گشاد ای در یک گستره وسیع به وجود بیاورد و قوانین تجاری و دینی را تسهیل کند.

به قول هرودوت، تو سرزمین ایرانیان، متجاوز از سیصد رب وجود داشت ولی ایرانیان اصیل، فقط خدای واحد اهورامزدا را می پرستیدند. این تساهل وسیع برای دینداری و آزادی تجارت، درون سرتاسر دنیا به نشانی یک آرمان امروزین مطرح است و کشورهای دموکراتیک برای کشورهای توتالیتر خواه درگیر آسیب های دیکتاتوری، آرزوی دموکراسی ای را دارند که حدود سه هزار پیش کوروش برای یهودیان، انسان بابل، سند و پنجاب، لیدی و فینیقیه و کشور های دیگر به ارمغان آورد.

غریزی ست که این طور پادشاهی همیشه محبوب باشد و حاکمان کشورهای مختلف بکوشند تا خویشتن را با او معادله دهند! آیا نحوه مواجهه او با پیروان ادیان مختلف، باعث شده که تمثال پیامبرگونه ای از این پادشاه در کتب متنوع تاریخی برجای بماند؟

مردمان و روحانیان بابل او را منتخب «مردوک» (مردوخ) می دانستند و یهودیان همچنین او را دومین «مسیح» می دانستند که از جانب «یهوه» برای نجات و آزادی یهودیان به زمین آمده است، یونانیان نیز معتقد بودند که او یک فاتح بزرگ و سیاستمداری طلایه بوده است. داخل منابع تاریخی می بینید که گزنفون او را ایده ال ترین شاه آرمانی تاریخ می داند.

اگر بخواهیم از این همه شباهت در نگاه ملل متنوع در رابطه با او نتیجه گیری کنیم، واقف می شویم که او رفتاری مشابه با کامل ملیت ها و مذاهب داشته و به حدی به آن ها آزادی انجام داده است که او را در حد یک قدیس دینی مطابق با طریقت خود می ستایند.

این رویکردها، مولود یک رفتار مداراگرایانه و آزاداندیشانه بوده که باعث شده است تمامی ملل قدیم و جدید تاریخ، به او احترام بگذارند. در منابع دوران کهن بیش از بیست کود (۲۵ بار) با نشانی ماشیاح (مسیح) و به نعوظ اختصاصی و با جاه بلندی از او یاد شده است.

در متون نستوری مسیحیان، از انوشیروان (سلطان مقدمه)، بوسیله نشانی «کوروش ابتکاری» یاد شده و در تلمود نیز از یزدگرد مطلع ساسانی با این عنوان (کوروش نو) یاد شده است که مدال می دهد بسیاری از شاهان پس از کوروش نیز با او سنجه او مورد تقویم صبر می گرفتند.

این برای قوم رنجوری مثل یهودیان که داخل آن دوران مورد تعدی و ظلم بسیار زیاد بودند، بوسیله عنوان یک نجات دهنده بسیار مورد احترام است. این در حالی ست که درون ساعت ما هنوز اولاد کشی های قومی و دینی در سرزمین های مختلفی مشابه میانمار، سوریه، بوسنی و غیره قیافه پذیرفته است و هنوز غم حاکمانی که از حداقل های تصویب تفاوت میان انسان گریزان هستند، باعث می شوند که نام کوروش بزرگ خیس و پرتکرارتر در تاریخچه جهان به چشم بیاید و از آن مدارای تاریخی، به عنوان عقل بنای حقوق بشر یاد کنند و اعجاز ای درون هزاره پیش از میلاد به شمار می آید.

باید دلیل این جاه را درون نحوه حکمرانی توام با مدارای کوروش معاینه کنید و پس از آن متوجه می شوید که این تجربه تاریخی تا چه پیمانه بخاطر عهد کنونی بشر مناسب و آموزنده است. آیا کوروش کبیر علاوه بر متون دینی در آثار ادبی و هنری و حقوقی و سیاسی جهان حزن بازنمایی شده است؟

هر شخصیت سیاسی تاریخی که داخل متون دینی یا کتاب کهن بازنمایی شود، بوسیله نعوظ طبیعی مورد توجه سناریست ها، نقاشان، شاعران، تندیس سازان و سینماگران خواهد بود و شما این را می توانید در بستگی با مسیح (ع)، خواه ژولیوس سزار داخل بسیاری از تولیدات هنری زغال اخته های اخیر اروپایی و آمریکایی ببنید. البته من در مناسبت با آثار هنری مربوط به کوروش پژوهش های چندانی نداشتم اما چند اثر بسیار متمایز و ارزنده اطراف او وجود دارد که می شود به آن ها اشاره کرد: « ماتئو باندلو ایتالیایی، ویلیام پینتر انگلیسی، هانس زاکس آلمانی بیان جالبی درون وابستگی با این امپراتور آرمانی سروده اند.

ماتین ویلند آلمانی هم در اشعار خویشتن بوسیله نام آئینه طلایی، حکومت فریدریک کبیر در اروپا را حکومت جدید کوروش دانسته وجود. نقاشی های بسیار زیادی نیز از کوروش وجود دارد که مضاف بر نقاشی های کلیسایی که پیرامون وی به تمثال درآمده است.

بیش از ۱۰ اپرای معروف در قرن هجدهم و نوزدهم درون رابطه با کوروش کبیر درون آلمان و ایتالیا ساخته شد. او بر بسیاری از رمان نویسان دنیا بی آرامی معلول گذاشت که البته الان آن ها را بوسیله پندار نمی آورم. تو ارتباط با اثرگذاری کوروش پیاده شدن ساختارهای حقوقی هم، شاید این حرف توماس جفرسون مهتر جمهور فقید ایالات متحده را درباره نقش رادیکال آرای حقوق بشری کوروش برای تدوین قانون بنیادی آمریکا باید یاد کنیم که در آن زمان، آمریکایی ها داخل قیاس میان تصدیق کوروش و آثار ماکیاولی بخاطر تدوین قاعده بنیادی کشورشان، کوروش را ترجیح دادند.

شخصیت کوروش بزرگ، نمونه یک پادشاه آرمانی و یک سیاستمدار روال مدار و انعطاف پذیر تاریخی ست که می تواند سرمشق بسیار عطا بخاطر جهان باشد.